Chỗ để xe trong nhà: mấy điều kiêng quen thuộc và mấy việc thật sự đáng làm
Ở rất nhiều căn nhà Việt, xe không để ngoài sân mà dắt thẳng vào trong: gian trước của nhà ống, khoảng dưới gầm thang, hoặc đúng cái phòng ban ngày là chỗ tiếp khách. Đây là một không gian có thật trong nhà mà gần như không sách nào bàn tới, vì nhà truyền thống không có nó.
Bài này xếp lại những gì hay nghe về chỗ để xe, tách phần có cơ sở khỏi phần là nếp, rồi nói phần đáng làm thật.
Vì sao xe vào trong nhà
Ba lý do, và cả ba đều là lý do thực tế chứ không phải quan niệm: an ninh, không có chỗ khác, và thời tiết. Nhà mặt phố hẹp không có sân, còn để xe ngoài đường qua đêm thì không ai yên tâm.
Nói vậy để thấy: đây không phải một lựa chọn sai cần “hoá giải”. Nó là điều kiện sống của phần lớn nhà phố, và việc cần làm là sống với nó cho an toàn và gọn gàng.
Mấy điều hay nghe, xếp theo ba nhóm
Nhóm thật ra là an toàn hoặc vệ sinh. Không để xe chắn cửa ra vào — đúng, vì đó là lối thoát khi có cháy. Không để xe sát khu bếp có lửa — đúng, vì xăng. Không nổ máy trong nhà kín — đúng, và đây là điều quan trọng nhất trong cả bài. Không để xe ngay cạnh chỗ ngủ hoặc chỗ ăn — có cơ sở, vì mùi xăng và bụi phanh.
Nhóm là phép ứng xử. Dắt xe vào nhẹ tay khi nhà có người ngủ, không để xe lấn sang phần nhà hàng xóm, không đỗ chắn lối chung. Những điều này liên quan tới người khác, nên đáng giữ.
Nhóm thuần quan niệm. Đầu xe quay vào hay quay ra, xe để ở cung nào, biển số hợp hay không hợp. Nhóm này không có lý do vật chất, nên câu hỏi không phải nó đúng hay sai mà là làm theo có tốn gì không.
Riêng chuyện đầu xe quay ra thì thú vị: nó thường được nói như một điều kiêng, nhưng lại có lý do thực tế rất rõ — quay ra thì sáng dắt đi nhanh, không phải quay xe trong chỗ chật, và khi cần đi gấp thì đi được ngay. Đây là ví dụ đẹp của một nếp có gốc thực dụng.
Phần an toàn: bốn việc không được lơ là
Không nổ máy trong không gian kín. Xe chạy xăng thải ra khí không màu không mùi, và trong nhà đóng kín thì đây là nguy hiểm thật chứ không phải chuyện khó chịu. Dắt xe ra rồi mới nổ máy, và nếu nhà có cửa cuốn thì mở hẳn.
Giữ lối thoát. Xe không được chắn cửa chính, không chắn cầu thang, không chắn chỗ đặt bình chữa cháy. Đêm ngủ mà lối ra bị chặn bởi hai ba chiếc xe là tình huống nguy hiểm nhất trong nhóm này.
Xăng và vật liệu dễ cháy. Không trữ can xăng trong nhà. Không để giẻ dính dầu, bìa các-tông, đồ nhựa chất đống quanh chỗ để xe.
Sạc xe điện. Đây là phần đổi nhanh nhất mấy năm gần đây và cũng là phần không nên nghe truyền miệng. Làm theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất xe và của bộ sạc — về nơi sạc, thời gian sạc, và nguồn điện dùng. Phần quy định phòng cháy thì hỏi cơ quan quản lý tại địa phương; nếu ở chung cư thì hỏi thêm ban quản trị vì nhiều toà nhà có quy định riêng.
Mùi, bụi và tiếng
Ba thứ làm chỗ để xe ảnh hưởng tới phần còn lại của nhà.
Mùi đến từ xăng, dầu và lốp. Nó nhẹ nhưng tích lại trong không gian kín. Cách xử rẻ nhất là thông gió — một cửa hoặc một ô thoáng cho khu để xe đủ giải quyết phần lớn.
Bụi đến từ lốp và phanh, bám xuống nền rồi theo chân đi khắp nhà. Nên có một ranh giới rõ giữa khu để xe và phần trong — bậc, tấm thảm chùi, hoặc đơn giản là thói quen bỏ dép ở đó.
Tiếng là chuyện của nhà nhiều người: dắt xe lúc năm giờ sáng, cửa cuốn kêu, chống nghiêng va xuống nền. Mấy thứ này xử được bằng đồ — tra dầu bản lề, lót cao su — và bằng thoả thuận giờ giấc.
Khi chỗ để xe cũng là phòng khách
Rất phổ biến ở nhà ống, và là chỗ nhiều người thấy ngại khi có khách.
Mấy cách làm được mà không phải sửa nhà: dựng một vách nhẹ hoặc một dãy kệ cao vừa phải để tách thị giác; dùng thảm hoặc đổi vật liệu nền để mắt nhận ra hai vùng; để xe sát một bên chứ đừng để giữa; và giữ khu đó thật gọn, vì một chỗ để xe sạch sẽ trông khác hẳn một chỗ để xe chất đầy đồ linh tinh.
Điều không nên làm: che kín xe bằng rèm hay vải phủ rồi coi như không có nó. Vừa vướng, vừa giữ bụi, vừa làm phòng nhỏ lại.
Nhà chung cư: phần này không thuộc về bạn
Với căn hộ thì chỗ để xe nằm ở hầm hoặc khu chung, và đó là phần do ban quản trị toà nhà quản.
Nghĩa là mấy việc kể trên không áp dụng trong căn hộ của bạn, nhưng lại xuất hiện dưới dạng khác: chỗ đỗ được phân thế nào, phí bao nhiêu, quy định về sạc xe điện ra sao, và ai chịu trách nhiệm khi xe hỏng hóc dưới hầm. Đây là mấy câu nên hỏi trước khi mua hoặc thuê, không phải sau.
Thứ tự đáng làm
Nếu muốn sắp lại khu để xe, làm theo thứ tự này thì phần lớn công sức rơi đúng chỗ:
- Dọn lối thoát — xe không chắn cửa, không chắn thang.
- Bỏ mọi thứ dễ cháy ra khỏi khu vực đó.
- Kiểm cách sạc xe điện có đúng hướng dẫn không.
- Mở một đường thông gió.
- Tạo ranh giới bụi giữa khu để xe và phần trong.
- Rồi mới tới chuyện gọn mắt và chuyện chỗ đặt.
Ba điều gọn lại
Một, để xe trong nhà không phải lựa chọn sai cần hoá giải — đó là điều kiện sống của phần lớn nhà phố, và việc cần làm là sống với nó cho an toàn.
Hai, điều quan trọng nhất trong cả bài rất đơn giản: không nổ máy trong không gian kín, và không để xe chắn lối thoát.
Ba, phần sạc xe điện thì theo hướng dẫn nhà sản xuất cùng quy định phòng cháy tại địa phương, không nghe truyền miệng — đây là phần đang đổi nhanh nhất.