Cầu thang, hành lang và lối đi: điều kiêng và việc đáng làm

Cầu thang, hành lang và lối đi là phần nhà không ai ở nhưng ai cũng đi qua nhiều lần mỗi ngày. Chúng cũng là nơi tập trung nhiều điều kiêng nhất, và là nơi xảy ra nhiều tai nạn trong nhà nhất.

Bài này xếp lại: điều nào là quy ước, điều nào có lý do vật lý rõ ràng, và mấy việc đáng làm ngay.

Mấy điều kiêng quen thuộc

• Cầu thang đâm thẳng ra cửa chính — nhiều nhà kiêng, cũng có lý do thực tế là gió lùa và người ra vào va nhau.
• Cầu thang đặt giữa nhà — kiêng ở nhiều nơi; thực tế nó ăn mất diện tích giữa và cắt luồng đi lại.
• Đếm bậc theo chu kỳ — thuần quy ước, mỗi nơi đếm một kiểu.
• Cầu thang dưới nhà vệ sinh tầng trên — kiêng, và cũng là chỗ dễ thấm nước thật.
• Điều nào có lý do vật lý thì cứ theo lý do đó, khỏi cần tranh luận phần còn lại.

Bốn việc an toàn đáng làm trước

1. Tay vịn chắc, chạy suốt từ bậc đầu tới bậc cuối.
2. Đèn ở cả đầu và cuối cầu thang, bật được từ hai phía.
3. Bậc đều nhau — bậc lệch chiều cao là nguyên nhân vấp phổ biến nhất.
4. Không để đồ trên bậc, kể cả "để tạm rồi mang lên sau".
5. Bốn việc này đáng hơn mọi cách hoá giải.

Bậc và mũi bậc

• Mũi bậc nhô ra nhiều dễ vướng mũi chân khi lên.
• Gạch bóng trơn khi ướt — dán nẹp chống trượt là khoản rẻ.
• Bậc hở không có cổ bậc làm người sợ độ cao khó đi, và trẻ dễ thò chân.
• Bậc cuối hay bị đi hụt nếu màu sàn và màu bậc giống nhau — làm dấu tương phản.
• Sửa mấy chỗ này khi đang lát lại nhà thì rẻ hơn nhiều so với làm riêng.

Nhà có trẻ nhỏ

1. Cổng chắn ở đầu và cuối cầu thang cho giai đoạn trẻ tập đi.
2. Khe lan can không cho lọt đầu trẻ — đây là chi tiết đáng đo bằng thước.
3. Không để thùng, ghế cạnh lan can vì trẻ sẽ trèo lên.
4. Dạy trẻ đi cầu thang có người lớn trước khi cho tự đi.
5. Tai nạn ngã cầu thang xảy ra rất nhanh, không kịp chạy tới đỡ.

Người lớn tuổi trong nhà

• Đèn ngủ mờ dọc lối đi cho những lần dậy ban đêm.
• Tay vịn cả hai bên nếu cầu thang rộng.
• Thảm rời trên hành lang là bẫy vấp — bỏ hoặc dán mép xuống.
• Chỗ ngồi nghỉ ở chiếu nghỉ có ích hơn người ta tưởng.
• Cân nhắc dời phòng ngủ xuống tầng dưới trước khi cần tới, không phải sau khi ngã.

Hành lang và lối đi

1. Giữ chiều rộng lối đi thông suốt — đo thử bằng cách bê một thùng lớn đi qua.
2. Đồ chất dọc hành lang là chuyện quen tay mà nguy hiểm.
3. Cửa mở ra hành lang thì nhớ ai đang đi bên kia.
4. Dây điện, dây sạc vắt ngang lối phải luồn nẹp.
5. Hành lang tối thì đèn cảm biến rẻ và giải quyết gọn.

Gầm cầu thang

• Đây là chỗ hay bị dùng làm kho, và cũng là chỗ hay kiêng.
• Không để chất dễ cháy ở gầm cầu thang — cầu thang là lối thoát khi có cháy.
• Không chặn lối thoát bằng tủ, xe, thùng.
• Làm kho thì nên có cửa đóng và không nhồi quá đầy.
• Lý do an toàn này đứng trước mọi lý do khác.

Khi nhà đã xây xong rồi

1. Phần lớn điều kiêng về cầu thang liên quan tới kết cấu, tức là khó đổi.
2. Đừng đập phá để chữa một điều kiêng khi chưa hỏi người có chuyên môn xây dựng.
3. Cải thiện được nhiều nhất là ánh sáng, tay vịn, chống trượt.
4. Đổi lối đi lại trong nhà đôi khi giải quyết cảm giác khó chịu tốt hơn sửa cầu thang.
5. Người khuyên bạn đập cầu thang thì hỏi họ căn cứ gì và chi phí bao nhiêu.

Nhà ống và cầu thang hẹp

• Bậc hình rẻ quạt ở khúc cua là chỗ hẹp nhất và hay trượt chân nhất.
• Đi sát phía ngoài khúc cua, nơi mặt bậc rộng hơn.
• Bê đồ lớn thì có hai người, một người đi trước dẫn.
• Đo chiếu nghỉ trước khi mua tủ hay nệm lớn — nhiều món không xoay qua được.
• Hỏi bên vận chuyển trước, họ nhìn là biết có lên được không.

Cầu thang ngoài trời và lên sân thượng

1. Mưa làm bậc trơn — đây là chỗ cần chống trượt hơn cả trong nhà.
2. Rêu bám ở bậc ít đi lại, cọ định kỳ chứ đừng đợi tới lúc trượt.
3. Tay vịn ngoài trời gỉ và lỏng nhanh hơn trong nhà, lắc thử mỗi vài tháng.
4. Cửa lên sân thượng phải mở được từ trong — đó là lối thoát khi cháy.
5. Đèn ngoài trời hỏng thì thay ngay, không để tối cả lối.

Chung cư: hành lang và thang bộ chung

• Hành lang chung không phải chỗ để đồ — nhiều toà nhà có quy định rõ.
• Cửa thang thoát hiểm phải đóng được, đừng chèn gạch cho thoáng.
• Biết thang bộ gần nhất ở đâu và đã từng đi thử chưa.
• Đèn hành lang hỏng thì báo ban quản lý, đó là việc của họ.
• Xe đạp, xe đẩy để ngoài cửa là thứ chắn lối khi cả tầng cùng chạy.

Trang trí ở cầu thang

1. Treo tranh, đặt chậu cây thì đừng lấn vào lối đi.
2. Vật treo ngang tầm đầu ở chiếu nghỉ là chỗ dễ va.
3. Chậu cây trên bậc nghe đẹp nhưng là vật cản đúng nghĩa.
4. Đèn trang trí không thay được đèn chiếu sáng — cần cả hai.
5. Treo gì cũng phải bắt chắc vào tường, cầu thang là chỗ hay rung.

Kiểm mỗi sáu tháng

• Lắc tay vịn từ đầu tới cuối, tìm chỗ lỏng.
• Bật thử mọi công tắc ở lối đi, thay bóng hỏng ngay hôm đó.
• Sờ mép nẹp chống trượt xem có bong không.
• Đi chân trần một vòng — chân biết chỗ gồ ghề trước mắt.
• Việc này mất mười phút và nên làm cùng dịp dọn nhà.

Ba việc đứng trước mọi điều kiêng

• An toàn: tay vịn, ánh sáng, chống trượt, lối thoát.
• Chuyện sức khoẻ thì đi khám.
• Kết cấu công trình thì hỏi người có chuyên môn xây dựng.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.

Nếu chỉ làm được một việc cho cầu thang nhà mình thì đó là ánh sáng: một cái đèn bật được từ hai đầu. Nó rẻ, làm trong một buổi, và giải quyết phần lớn những lần suýt ngã — thứ mà không điều kiêng nào chạm tới.