Vật phẩm chia theo nhóm cho dễ chọn

Bước vào một cửa hàng vật phẩm phong thuỷ thì thấy hàng trăm món, và người mới thường không biết chúng khác nhau chỗ nào ngoài giá. Bài này chia chúng thành nhóm theo cách dùng — vì cách dùng mới là thứ quyết định bạn cần gì, chứ không phải tên gọi.

Nhóm một: đồ đeo trên người

Vòng tay, mặt dây chuyền, nhẫn, móc khoá, vòng chuỗi hạt.

Đặc điểm chung: nhỏ, đi theo người, và là nhóm được nhìn thấy nhiều lần trong ngày — nên nếu bạn muốn một món có tác dụng nhắc nhở thì đây là nhóm hợp nhất.

Cần cân nhắc: người nhận có đeo trang sức không (nhiều người không đeo gì cả); cỡ tay; chất liệu có gây dị ứng không; và việc tháo ra khi làm việc nặng và khi tắm.

Chất liệu thường gặp: đá tự nhiên, gỗ thơm, bạc, đồng, và các loại đá đã qua xử lý.

Nhóm hai: đồ để bàn

Tượng nhỏ, quả cầu nhỏ, cây đá, hộp, đồ chặn giấy, đồ trang trí cỡ nhỏ.

Đặc điểm: đứng yên một chỗ, được nhìn thấy khi ngồi làm việc hoặc khi vào phòng.

Cần cân nhắc: kích thước so với mặt bàn — bàn làm việc vốn đã chật; độ nặng nếu đặt trên kệ; và chuyện lau chùi, vì món nhiều chi tiết chạm trổ là chỗ bám bụi mà không lau tới.

Với bàn ở công sở thì thêm một cân nhắc: bàn quá nhiều đồ cá nhân đôi khi tạo ấn tượng không mong muốn tuỳ văn hoá từng nơi.

Nhóm ba: đồ bài trí trong nhà

Tượng lớn, quả cầu lớn, trụ đá, bể nước mini, tranh, phù điêu, đồ treo.

Đặc điểm: cỡ lớn, nặng, và cần một vị trí cố định.

Cần cân nhắc — đây là nhóm có nhiều vấn đề thực tế nhất:

Cân nặng và khả năng chịu tải của mặt đặt. Với quả cầu đá thì khối lượng tăng theo lập phương đường kính, nên món "nhìn cũng vừa" có thể nặng hơn hình dung nhiều.

Lối đi — đồ lớn đặt chỗ người qua lại là món sẽ bị va.

Nhà có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi thì đồ lăn được và đồ dễ đổ cần để trong tủ kính hoặc lên cao.

Đồ treo phải bắt chắc, nhất là trên tường thạch cao.

Riêng đồ trong suốt như cầu thuỷ tinh thì không đặt nơi nắng chiếu thẳng — nó hội tụ ánh sáng và đã có trường hợp cháy sém rèm.

Nhóm bốn: đồ có hình tượng thờ

Tượng Phật, tượng Thần Tài Ông Địa, tượng Quan Công, và các hình tượng tôn giáo khác.

Đây là nhóm cần tách riêng, vì với nhiều gia đình nó không phải đồ trang trí mà là đồ thờ.

Ba điều thực tế:

Việc thỉnh tượng trong quan niệm dân gian thường được coi là việc của chính gia chủ — nên tặng nhóm này là điều nên tránh trừ khi biết chắc người nhận thờ và thờ theo cách nào.

Nếu gia đình thờ thì khu thờ nên tách khỏi khu trang trí, và điều này thì hầu như nhà nào cũng tự thấy.

Câu "không khai quang thì phản chủ" không có trong sách vở nào — nó sinh ra để bán thêm dịch vụ. Muốn làm lễ thì làm theo lệ nhà mình.

Nhóm năm: đồ dùng được

Ấm chén, bình hoa, đèn, hộp đựng, khay, quạt gỗ, đồ dùng văn phòng có chất liệu tự nhiên.

Đây là nhóm ít được nhắc nhưng thường hợp lý nhất, nhất là khi làm quà: nó không đụng tới niềm tin của ai, có công dụng thật, và không chiếm thêm chỗ trong nhà người nhận.

Với quà công việc và quà cho người mình chưa biết rõ thì nhóm này là lựa chọn an toàn nhất.

Nhóm sáu: đồ tiêu được

Nhang, trầm, trà, tinh dầu.

Đặc điểm: dùng hết rồi thôi, không tích lại trong nhà.

Lưu ý an toàn: mọi thứ có lửa — nhang, nến, trầm đốt — đều cần để xa vật dễ cháy và không để cháy khi ra khỏi nhà. Với nhà có trẻ nhỏ hoặc người hen suyễn thì khói đặc trong phòng kín là điều nên cân nhắc.

Chất liệu: bảng tra nhanh

Cùng một hình dáng nhưng chất liệu khác thì cách giữ khác hẳn. Mấy điều cơ bản:

Đá tự nhiên — cứng nhưng giòn, hỏng theo kiểu sứt mẻ và nứt vỡ. Sợ sốc nhiệt và hoá chất. Lau khăn ẩm rồi lau khô; tránh giấm và chanh với đá vôi, đá cẩm thạch.

Gỗ và trầm — sợ nắng gắt, sợ ẩm, sợ nước. Chỉ lau khăn khô mềm, không ngâm dầu vì dầu bít mùi và làm sẫm màu không đảo ngược được. Gỗ hút mùi nên đừng để chung với đồ nặng mùi.

Đồng và kim loại — không vỡ nhưng móp, xỉn màu và gỉ, nhất là nhà gần biển. Xuống màu theo thời gian là tự nhiên; đánh sáng hay giữ lớp xỉn là tuỳ mắt nhìn.

Gốm sứ — kiểm men có rạn không, đế có phẳng không. Sứ có hoa văn mạ vàng thì tránh cồn đặc vì mạ bong.

Bột đá và nhựa composite — nhóm giá mềm, thường bung keo ở chỗ ghép hoặc bong lớp phủ ngoài. Không sửa được và cũng không đáng sửa.

Biết chất liệu của món mình đang giữ thì biết cần đề phòng gì — và đó là cách phòng hiệu quả hơn mọi lời khuyên chung.

Cách dùng bảng này để chọn

Ba câu hỏi, theo thứ tự:

Một: mua cho ai và họ có dùng không? Người không đeo trang sức thì bỏ qua nhóm một. Nhà đã chật thì bỏ qua nhóm ba. Không biết rõ người nhận thì chọn nhóm năm hoặc sáu.

Hai: đặt hoặc đeo ở đâu? Câu này quyết định kích thước và chất liệu. Ban công thì cần chất liệu chịu nắng mưa; bếp thì cần đồ dễ lau; phòng ngủ thì tránh đồ phát sáng và phát tiếng.

Ba: rồi mới tới ý nghĩa. Đặt câu này cuối cùng không phải để coi nhẹ nó, mà vì một món hợp ý nghĩa nhưng không dùng được thì nằm trong ngăn kéo — và vật nằm trong ngăn kéo thì không có tác dụng gì với ai.

Mấy điều chung cho mọi nhóm

Hỏi về xử lý. "Món này là tự nhiên hay đã qua xử lý gì không ạ?" — câu này áp cho đá, gỗ và cả đồng. Hàng xử lý không phải hàng giả nếu được công bố và giá phản ánh đúng.

Đòi chính sách đổi trả bằng văn bản và hoá đơn ghi đúng tên loại hàng.

Với món giá trị lớn thì kiểm định độc lập — giấy có số hiệu tra được, có mô tả mẫu vật khớp với món thật, và ghi rõ tình trạng xử lý.

Chi trong khả năng và không mua vì sợ. Câu "không mua thì gặp chuyện" là công cụ bán hàng, không phải nội dung của tập tục nào.

Tóm lại

Sáu nhóm theo cách dùng: đồ đeo, đồ để bàn, đồ bài trí, đồ có hình tượng thờ, đồ dùng được, đồ tiêu được. Nhóm ba có nhiều vấn đề thực tế nhất về cân nặng và an toàn. Nhóm bốn nên tránh khi làm quà. Nhóm năm và sáu là lựa chọn an toàn nhất khi không biết rõ người nhận. Và thứ tự chọn nên là: người nhận có dùng không, đặt ở đâu, rồi mới tới ý nghĩa.